۱۲ شهریور ۱۳۹۹
شهریور ۱۲, ۱۳۹۹

راه رهایی از احساس گناه

شهریور ۱۲, ۱۳۹۹ ۰ دیدگاه

رهایی از حس گناه

شخصی که به هر دلیلی، چه موجه چه غیرموجه، خود را در اتفاقات گذشته مقصر می داند، چنانچه به شیوه منطقی با حس گناه خویش روبرو نشود، آن قدر در این حس جان فرسا غرق خواهد شد که از حضور مؤثر در خانواده و برقراری روابط اجتماعی سالم باز می ماند.


حس گناه پس از یک اشتباه، یعنی مقصر دانستن خویش به یک علت موجه، درواقع فرصتی است تا شخص به اشتباهاتش پی ببرد و در جهت اصلاح آنها گام بردارد. ولی در وهله ی اول این کار نیازمند تشخیص علت این حس آزاردهنده و پیدا کردن شیوه غلبه بر آن است که در ادامه به تفصیل در خصوص آن سخن خواهیم گفت.

حس گناه چیست؟
حس گناه حسی منفی و ناخوش‌آیند است که ما چنانچه از رویدادی که قبلا رخ داده پشیمان یا ناراحتیم بروز می کند. هنگامی که کاری را بر خلاف ارزش ها و باورهایمان انجام می دهیم یا موضعی بر خلاف باورها و ارزش هایمان اتخاذ می کنیم یا نسبت به افراد دیگر کاریا حرف نا مناسبی می زنیم حس گناه می کنیم.

به عنوان مثال چنانچه بر خلاف اعتقاد خویش، نتوانیم به درخواست کمک همکارمان جواب مثبت بدهیم، یا وقتی که به درخواست همسر خویش مبنی بر خرید ماشین پاسخ منفی می دهیم حتی چنانچه امکان و توان این خرید را نداشته باشیم زیرا خود را ملزم به براوردن خواست های همسر خود نموده ایم حس گناه می کنیم.

بسیاری از ما عادت داریم که در مورد هر اتفاقی که در زندگی مان رخ می دهد تنها و تنها خودمان را سرزنش کنیم.

تمام سرزنش ها و حس گناهی که نسبت به خودمان داریم پیش از آنکه وضع ما را بهتر کند، بیشتر میتواند از خود تأثیرات عمیق و عمده ای بر سلامت روح و جسم ما باقی بگذارد. حس گناه قطعاً نمی تواند کمکی به بهبود اوضاع کند، بلکه تنها میتواند وضعیت را به هم ریخته تر نموده و ذهن شما را آشفته تر سازد.

رهایی از احساس گناه,راه غلبه بر احساس گناه,مقابله با احساس گناه
راه غلبه بر احساس گناه

راه هایی برای کنارگذاشتن حس گناه!
باید با تغییر فکر و ذهن خویش تلاش کنیم که تا جای ممکن از همیشه سرزنش کردن و دائماً مقصر دانستن خودمان دست برداریم. در این مطلب تصمیم داریم شما را با راه هایی اشنا کنیم که حس گناه را در شما متوقف نموده و یا در کاهش آن تأثیر خواهند داشت.

حس گناه را با شرم و غمگینی اشتباه نگیرید
با کنکاش در احساسات و هیجان های درونی خویش، مطمئن شوید که احاس گناه را با احساساتی مانند شرمندگی یا غمگینی اشتباه نمی گیرید. تحقیقات عصب شناسی و ام آر آی مغز نشان داده که حس گناه با هیجان هایی مانند غمگینی و شرمندگی تفاوت دارد و هر کدام بخش های متفاوتی از مغز را درگیر می کنند.

همچنین، این مطالعات نشان داده اند که حس شرم و ناراحتی با حس گناه رابطه داشته و بعضی وقت ها باهم ظاهر می شوند. پس تمرکز و تأمل بر احساسات خویش بسیار اهمیت دارد که بتوانید ریشه و منشا هر یک را برای خود مشخص کنید.

پذیرش
شخص باید بفهمد که اشتباه کرده است. چنانچه هم مطمئنید اشتباه نکرده اید باید بپذیرید که رفتار شما باعث رنجیده شدن فرد دیگری شده است. عده ای اصلا این مسائل برایشان مهم نیست. اما برای شما دیگران مهم اند و ازار آن ها سبب ناراحتی خاطر و عذاب وجدان شما می شود. بنابراین باید بپذیرید که رفتار اشتباهی کرده اید.

احساس گناه خویش را ریشه شناسی کنید
بسیاری از روانشناسان و متخصصین معتقد هستند که شما باید ریشه و علت اصلی این که مدام خودتان را مقصر می دانید بشناسید، یعنی ببینید که دقیقاً ریشه این حس گناه کجاست؟ آیا همه این ها از زمان کودکی نشأت می گیرد؟

آیا والدین شما دائم شما را سرزنش کرده اند و این در پسِ ذهنتان باقی مانده است؟ می بینید؟ علل و ریشه های این حس گناه میتواند خیلی ساده باشد و در هر دوره ای از زندگی شما شکل گرفته باشد. شناخت این ریشه میتواند برای رسیدگی به حس گناه و ترک این عادت به شما کمک کند.

رهایی از احساس گناه,راه غلبه بر احساس گناه,مقابله با احساس گناه
مقابله با احساس گناه

سعی کنید بدانید به چه دلیلی چه موجه چه غیرموجه حس گناه می کنید
چنانچه به دلیل رفتار ناشایست و آزاردهنده با کسی حس گناه می کنید، بدانید که میتوانید از این پشیمانی بعنوان فرصتی در جهت رشد و بالندگی خود کمک بگیرید.

مثلا اگر اخیرا رفتار توهین آمیزی با دوست قدیمی خود نموده اید یا به دلیل مشغله های کاری فراوان به اندازه ی کافی به خانواده ی تان نرسیده اید و از این بابت حس گناه می کنید، به خودتان یادآوری کنید که این آشفتگی درونی زنگ خطری است تا رفتار اشتباه تان را اصلاح کنید و با ادامه دادن به این اشتباه رفتاری به روابط دوستی یا خانوادگی تان آسیب نزنید.

به عبارت دیگر، حس گناه در چنین شرایطی میتواند سازنده و پرفایده باشد، برای این که این حس در شرایط فوق به منزله ی هشداری جدّی است که به شخص انگیزه می دهد تا رفتار خویش را اصلاح کند و در تعامل با افراد دیگر کوشاتر باشد.

آیا احساسات را به فرزندانمان یاد می دهیم یا ارث می دهیم؟
با همسر داغدارم چگونه رفتار کنم؟

البته ممکن است در این موارد تلاش کنید بر خطاهای خویش سرپوش بگذارید، اما مطمئن باشید که این کار آخر خوشی نخواهد داشت. همانطور که قبلاً گفتیم، حس گناه حاصل از ارتکاب یک اشتباه، کاملاً طبیعی است و فرصت مناسبی است برای جبران اشتباهات و جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته.

حس گناه را به سپاسگذاری تبدیل کنید
حس گناه میتواند وسیله سازنده ای برای کمک به تغییر و بهبود رفتارتان و افزایش همدردی با افراد دیگر باشد؛ پس تبدیل جملات مملو از گناه به جملات قدرشناسی، به تجربیات تان ارزش بخشیده و دیدتان نسبت به قبل را تغییر می دهد. همینطور به فرآیند ترمیم حس گناه و تبدیل آن به موضوعی موثر و سازنده میتواند باعث بهبود زندگیتان شود.

جملات و افکار« گناه وار» خویش را نوشته و هرکدام را تک تک به وضعیت قدردانی تغییر دهید. جملات گناه وار معمولاً چنین شکلی دارند:« من باید …»« من میتونستم…»« باورم نمیشه من…»« چرا من …» این جملات را به جملاتی تغییر دهید که بر چیزهایی که سپاسگزار شان هستید تمرکز دارند.

مثال:جمله« من نباید اینقدر به همسرم انتقاد می کردم.» را به« خوشحالم که میتونم یادبگیرم در موارد آینده کم تر انتقاد کنم.»

مثال:جمله« به چه دلیل دست از کشیدن مواد برنمیدارم؟ اینکار داره خانواده مو از بین می بره» را به« باید قدردان باشم که متوجه شدم باید مواد رو ترک کنم و خسارت هایی که به خانواده ام وارد کردم رو جبران کنم.»